index
u bevindt zich hier:biografie / you are here:biography
bob van walderveen Biografie en persoonlijke herinneringen
*06-04-1931 +10-06-1995
Mijn opa en oma hebben hun hele leven in Loosdrecht gewoont. Ze kregen daar acht kinderen, waaronder in 1931 mijn vader. Het is vast niet de bedoeling geweest dat hij, als oudste
zoon van de alom gerespecteerde gemeentesecretaris, kunstschilder zou worden. Maar misschien waren mijn grootouders een beetje voorbereid, want van jongs af aan was mijn vader al aan het tekenen, schilderen of houtsnijden. Dat hij een financieel ongewis bestaan zou krijgen heeft hun zeker zorgen gebaard. Maar trots waren ze wel, want ik kan me herinneren dat het hele huis volhing met werk van hem, van zijn vroegste probeersels tot een enorm abstract werk als blikvanger boven de bank.
de heer en mevrouw van Walderveen, aan de muren werken van Bob
Mijn vader heeft zich braaf door de HBS heen geworsteld, en daarna de HTS, richting
bouwkunde gedaan. Toen was het echt uit met het geregelde burgermansleven. Hij ging op een bootje in Kortenhoef wonen. Mijn opa en oma werden pas echt ongerust toen mijn vader daar bleek te 'hokken' met mijn moeder. En dan nog voornamelijk omdat ze van katholieke huize
was, terwijl zij protestant waren. Maar toen bleek dat mijn ouders erg gelukkig waren, al leefden ze in buitengewoon armoedige omstandigheden, en ze bovendien twee jaar later alsnog keurig trouwden, hebben ze zich ermee verzoend.
zelfportret in steen 1953
1943
Mijn moeder heeft mijn vader altijd gesteund en in die begintijd gewerkt om wat broodnodig geld voor hen beiden te verdienen. En mijn vader schilderde en schilderde. Het moet nog op het bootje in Kortenhoef geweest zijn, dat er plostklaps twee keurige heren van het Stedelijk museum te Amsterdam voor de deur stonden. Op de een of andere manier hadden ze werk van mijn vader onder ogen gekregen en ze nodigden hem uit uit lid te worden van St. lukas. Dat moet een geweldig moment geweest zijn.
Mijn ouders verhuisden naar een zomerhuisje in Oud-Loosdrecht. Ik weet niet of ze er erg op vooruit gingen, want er was geen elektriciteit en de wc was buiten. Hier ben ik geboren in 1961. Van mijn moeder hoorde ik dat in die tijd mijn oma een brief heeft geschreven naar de koningin, die de Koningklijke Watersport Vereniging bezocht, om haar te wijzen op het bestaan van een veelbelovend kunstenaar een paar huizen verderop. Mijn vader schijnt hier enorm kwaad over te zijn geweest.
in de begintijd, net getrouwd.
atelier Tolhuis
Drie weken na mijn geboorte kregen mijn ouders hun eerste echte huis, het oude tolhuis in Nieuw-loosdrecht. Er was een huiskamertje, een keuken en een echt atelier! De wc was overigens nog steeds buiten. Maar er was een hele grote tuin en ik en mijn broertje, die in 1963 kwam, hebben er heerlijk gespeeld. En mijn vader schilderde en schilderde maar door, hij schilderde zelfs de luiken van het huis, wat de gemeente Loosdrecht zo aanstootgevend vond, dat in het contract voor het latere huis expliciet vermeld stond, dat er van eventuele luiken afgebleven moest worden.
tolhuis, molemeent Loosdrecht
Mijn vader had in die tijd zijn eigen stijl al gevonden. Schilderde hij vroeger nog wel eens boomgaarden en stillevens, nu was het werk volledig abstract.Hij verwerkte veel hout in zijn schilderijen, wat uniek genoemd mag worden. De schilderijen bleven van formaat echter klein wegens gebrek aan ruimte. In deze tijd kreeg hij veel aandacht van kranten en had hij vele exposities in binnen- en buitenland. Ook kreeg hij zijn eerste grote opdracht, het maken van een plastiek voor de kleuterschool 'klein duimpje'te Loosdrecht.
Toch verkocht hij nooit genoeg voor een gezin met twee kleine kinderen. Ik kan me herinneren dat mijn vader vaak ' avonds in de auto stapte, met twee dikke fotoboeken en klein werk op de achterbank. Zo ging hij als een soort vertegenwoordiger van het ene adres naar het andere. Als het enigzins kon werd het geld omgezet in lange vakanties, waarbij we met auto en tenten door heel Europa trokken. De door mijn vader beschilderde fort-transit trok veel bekijks. En als het de auto niet was waren het wel zijn wilde baard en haren,of zijn door hem zelf gesneden en bewerkte wandelstok (te zien op vele schilderijen). Ik herinner me dat mijn vader op deze reizen altijd alles uitlegde over de verschillende bouwstijlen die we tegenkwamen.
atelier Oud-Loosdrechtsedijk
Op de ezel Santa Maria 3
Dit drieluik is nog steeds in ons bezit
Rechts een krantenfoto die ik pas onlangs in mijn bezit kreeg. Dit lijkt het atelier op de dijk?
Begin 1969 zijn we in het huis op de Oudloosdrechtsedijk 154 gaan wonen. Het was nog steeds niet groot, maar dit keer was er wel een heuse wc binnen en ernaast stond een grote schuur wat mijn vaders atelier werd. We hadden weer een grote tuin. Daar heeft mijn vader in later jaren een vijver aangelegd. In die tijd had hij een grote opdracht voor de gevel van de Gooi en Eemlander (1971). Hij maakte een relief van mozaieksteentjes en met wat overbleef had hij twee betonnen bollen beplakt. Deze stonden aan de rand van de vijver. Voor mijn vader waren tuin en vijver een bron van inspiratie. In deze tijd begon zijn zogenaamde 'blauwe periode'. Dat klopt precies, want in mijn herinnering was het in die jaren op de dijk altijd zomer met strakblauwe luchten. In later jaren kregen we zelfs een houten zeilboot, een 'vrijbuiter'. Mijn vader en broer hebben heel wat gezeild. Tekenend voor de aantrekkingskracht die mijn vader op andere mensen uitoefende is een herinnering van mijn moeder: de ene keer dat ze meezeilde voer er al snel een tros boten met kennissen van papa in het kielzog.
Hoewel er nog steeds regelmatig tentoonstellingen waren en grote opdrachten zoals de aluminium bol te Kamerik, waren de verdiensten zoals altijd mager tot slecht. Mijn vader heeft dan ook jaren in de contra-prestatie gezeten. In de laatste jaren op de dijk begon hij ook een andere kant van zijn persoonlijkheid te ontwikkelen. Hij hield nu eenmaal
van mensen en organiseren. Ik ging naar de middelbare school, het A. Roland Holst
college te Hilversum, en mijn vader stortte zich met hart en ziel in de ouderraad. Achteraf gezien is het jammer, omdat hij toen te weinig tijd overhield voor het werken
aan zijn naamsbekendheid. De schilderijen en beeldhouwwerken bleven komen. Zelfs de tuin stond al snel vol met beelden en een prachtig zelfgemaakt rood vogelhuis. Ook dit vogelhuis is terug te vinden op diverse schilderijen. Ik weet dat toeristen soms met hun neus platgedrukt tegen onze ramen hardop speculeerden of dit een museum was.
Wie Loosdrecht kent ziet zeker bepaalde dingen terug in zijn schilderijen. De steigers en de knotwilgen en natuurlijk de wapperende vlaggen. Mijn vader verzamelde van alles wat hij mooi of gek vond. Potjes, stukjes gekleurd plastic draad, een tinnen soldaatje, scherven glas of pijpenkopjes uit het weiland achter. Het atelier barstte dan ook bijna uit zijn voegen. Misschien als tegenhanger voor deze chaos begon mijn vader zich voor minimal music te interesseren. In 1978 begon hij een 5-jarige opleiding aan de
CEM-studio voor elektronische klankvorming, bandmanipulatie en compositie.
drieluik'zomer',links vogelhuisje
Rechts op de foto het echte vogelhuis in de tuin.
Eind jaren '70 kreeg mijn vader een echt groot atelier in de oude boterfabriek in
Nieuw-Loosdrecht. Daar kon hij zich eindelijk echt uitleven. De 'blauwe periode' lag definitief achter hem, het werk werd groter en beperkte zich niet meer tot het conventionele platte doek. De houten 7-luiken en de lange balken met of zonder licht stammen bijvoorbeeld uit deze tijd. Ook ontstonden de eerste 'vlaggen'schilderijen. Van deze periode weet ik weinig maar wel dat er altijd mensen, openingen en feesten waren.
De boterfabriek werd, net als ons huis op de dijk, afgebroken. Vanaf toen tot zijn dood heeft mijn vader een atelier in Hilversum gehad en een huisje in Oud-Loosdrecht, met een prachtig uitzicht over de plassen. Het atelier in Hilversum bestond uit twee voormalige schoollokalen en een keukentje in het midden.
links atelier boterfabriek
rechts atelier Hilversum
klik op foto voor vergroting
Mijn vader richtte in die tijd mede de kunstenaarsvereniging 'De Vonk'in Bussum op. Later was hij ook initiatiefnemer van de KVF, 'kunstenaarsvereniging Flevoland', een nog steeds bloeiende en groeiende organisatie. Talloos waren de functies die hij alle, met even groot enthousiasme, bekleedde. In deze tijd begon hij wel te klagen dat er erg weinig tijd over was voor zijn eigen werk, maar ik heb dan ook zelden een vollere agenda dan de zijne gezien! In 'De Vonk'hield hij nog wel regelmatig solo-tentoonstellingen. Ook bij alle groepsprojecten was hij van de partij. Een van zijn laatste grote solotentoonstellingen is in 1990 'vliegen in de Vonk'geweest, waarvoor hij een serie prachtige schilderijen, kleurige objecten en zeefdrukken en zelfs muziek vervaardigde. En als herinnering aan Loosdrecht een dobber op 'Vlucht 1'.
zie
koffiekamer
in 'de Vonk'
bob aan het werk
buitenaanzicht
'flying circus on/off references'
'flying circus on/off references'
Een project dat mijn vader zeer na aan het hart lag was de 'stichting Tropisme' begin jaren '80 mede door hem opgericht. 'Tropisme'gaat over het niet geidentificeerde, maar wel waargenomene, en de functie van toeschouwers daarin. Ik heb nog vele andere beschrijvingen van het begrip 'tropisme' gevonden, maar dit is het meest duidelijk (dus niet geheel in de lijn van het tropisme). De multimedia-tentoonstellingen onder de vlag 'tropisme' begonnen in 'De Vonk' maar groeiden uit tot internationale projecten. Zo waren de Tropisten te zien op het festival 'interazioni' in Sardinie en zijn ze in Tsjechie geweest.
Mijn vader heeft in 1994 een zwaar auto-ongeluk gehad. Aan de hierboven genoemde projecten heeft hij, gerevalideerd en wel, met zijn gewone inzet en entousiasme meegewerkt. In ieder geval heeft hij het succes en de erkenning van een van zijn geesteskinderen dus mogen meemaken. In begin 1995 werd bij hem kanker geconstateerd. Jammer vond hij het, dat hij de laatste jaren te weinig tijd had besteed aan zijn eigen werk. In juni '95 overleed mijn vader thuis in zijn geliefde Loosdrecht.
Deze tekst is eerder verschenen in 'Historische Kring Loosdrecht'
nummer 126 - februari 2000
Bezoek de homepage van de Historische Kring Loosdrecht
naar boven / top
Hier de transit en mijn ouders tijdens een vakantie in Cornwall (Groot-Britannie)
Tekst Sione van Walderveen (dochter van)